T\u00dcRKSAT A\u015e Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Atalay, T\u00fcrkiye’nin “atomik zaman bilgisi”ni T\u00dcRKSAT uydular\u0131 ve altyap\u0131s\u0131 \u00fczerinden kesintisiz olarak sa\u011flayacak projede ilk faz\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131, sistemin bir y\u0131l i\u00e7inde kullan\u0131ma sunulmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n\n\n\n
Ankara<\/p>\n\n\n\n
Ahmet Hamdi Atalay, AA muhabirine, Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 himayesinde, Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu (BTK) b\u00fcnyesinde geli\u015ftirilen “Geo Uydu Tabanl\u0131 B\u00f6lgesel Konum ve Zaman Belirleme Sistemi Geli\u015ftirme (G-BKZS) Projesi”ne ili\u015fkin bilgi verdi.<\/p>\n\n\n\n
Kritik haberle\u015fme altyap\u0131lar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hassas zaman senkronizasyonunu milli imkanlarla sa\u011flamak i\u00e7in proje kapsam\u0131nda “T\u00dcRKSAT Atomik Zaman ve Frekans Merkezleri”ne y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Atalay, projeyle zaman ve uydu konum verilerinin ili\u015fkilendirilerek navigasyon-konum bilgisinin \u00fcretilebildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Atalay, mevcut altyap\u0131n\u0131n haberle\u015fme uydular\u0131ndan olu\u015fmas\u0131 nedeniyle yer d\u00fczeltmeleriyle desteklenen hibrit bir mimarinin geli\u015ftirildi\u011fine dikkati \u00e7ekerek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n\n\n\n
“Bu proje sadece bir konum bulma ve navigasyon sistemi olmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda kritik haberle\u015fme a\u011flar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ‘hassas zaman ayar\u0131n\u0131’ g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131yor. Bu ama\u00e7la T\u00fcrkiye’de birbirinin yede\u011fi olarak \u00e7al\u0131\u015facak iki ayr\u0131 ‘T\u00dcRKSAT Atomik Zaman ve Frekans Merkezi’ni yerli imkanlarla in\u015fa ediyoruz. Yabanc\u0131 kaynakl\u0131 uydu sistemlerinden tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z ancak onlarla uyumlu \u00e7al\u0131\u015facak bu yap\u0131 i\u00e7in gereken t\u00fcm yaz\u0131l\u0131mlar ile sinyal al\u0131c\u0131 ve verici donan\u0131mlar\u0131 \u00f6zg\u00fcn olarak geli\u015ftirdik. Bu \u00e7ok hassas zaman bilgisini \u00f6nce kendi uydular\u0131m\u0131za, oradan da T\u00fcrkiye’ye ve t\u00fcm kapsama alan\u0131m\u0131za da\u011f\u0131taca\u011f\u0131z. T\u00dcB\u0130TAK Ulusal Metroloji Enstit\u00fcs\u00fc (UME) ile senkron \u00e7al\u0131\u015facak altyap\u0131ya sahip ‘Atomik Zaman ve Frekans Merkezleri’ni kurduk ve birinci faz\u0131 tamamlad\u0131k, ikinci faza yak\u0131n zamanda ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Birinci faz\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 bile halihaz\u0131rda kullan\u0131labilir durumda ancak hassasiyeti, \u00f6zellikle de konumla ilgili hassasiyeti daha da art\u0131rmak i\u00e7in ikinci faz\u0131 planl\u0131yoruz. Onu da bir y\u0131l i\u00e7inde ba\u015flatmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.”<\/p>\n\n\n\n
Proje kapsam\u0131nda olu\u015fturulan t\u00fcm sistemin mimarisinin T\u00dcRKSAT taraf\u0131ndan tasarland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Atalay, yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131mlar\u0131n da tamamen yerli ve milli imkanlarla geli\u015ftirildi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Atalay, sistemde \u00fcretilen zaman bilgisinin yabanc\u0131 uydu sistemlerinden (GNSS) ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011funu ancak onlarla da uyumlu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n\n\n\n
“Projenin tamamlanmas\u0131yla ba\u015fta GSM altyap\u0131lar\u0131, kriptolu telsiz sistemleri ve di\u011fer kritik haberle\u015fme \u015febekeleri olmak \u00fczere T\u00fcrkiye’nin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hassas zaman bilgisi, u\u00e7tan uca milli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z altyap\u0131m\u0131z \u00fczerinden sa\u011flanabilir hale gelecek. Bu yerli altyap\u0131y\u0131, uluslararas\u0131 zaman ve navigasyon sistemlerinde ya\u015fanabilecek olas\u0131 bir kesinti, kayma veya gecikmenin \u00fclkemizin kritik haberle\u015fme \u015febekelerinde zafiyet yaratmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla geli\u015ftirdik.”<\/p>\n\n\n\n
Atalay, bu y\u0131l 5-9 May\u0131s d\u00f6neminde \u0130stanbul’da ger\u00e7ekle\u015ftirilecek SAHA 2026 Uluslararas\u0131 Savunma, Havac\u0131l\u0131k ve Uzay Sanayi Fuar\u0131’na ili\u015fkin haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 da tamamlad\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n\n\n\n
Atalay, yeni sistemlerini SAHA’ya ta\u015f\u0131yacaklar\u0131n\u0131 belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n\n\n\n
“T\u00dcRKSAT olarak biz bug\u00fcne kadar daha \u00e7ok uydular\u0131m\u0131z \u00fczerinden yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve internet servisi sa\u011flamaya yani kapasite teminine odaklanm\u0131\u015f, onun terminal taraf\u0131yla \u00e7ok ilgilenmemi\u015ftik. Piyasadaki \u00e7e\u015fitli terminalleri al\u0131p kullanm\u0131\u015ft\u0131k ya da m\u00fc\u015fterimiz alm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi biz i\u015fin terminal taraf\u0131yla da ilgileniyoruz. Hem yerli terminaller var hem d\u0131\u015f kaynaktan temin etti\u011fimiz, T\u00fcrksatla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z terminaller var. Bir robotumuz var mesela, onlar\u0131 g\u00f6receksiniz SAHA’da.”<\/p>\n\n\n\n
AA muhabirinin derledi\u011fi bilgiye g\u00f6re, atomik zaman, zaman\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in D\u00fcnya’n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc gibi astronomik olaylar yerine atomlar\u0131n titre\u015fimlerini esas alan son derece hassas bir zaman standard\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Temel referans olarak sezyum atomu titre\u015fimi dikkate al\u0131n\u0131yor. Bu titre\u015fimler son derece sabit oldu\u011fu i\u00e7in atomik zaman hata pay\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcm sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
GPS sisteminde uydular\u0131n konum belirlemesinden telekom\u00fcnikasyon altyap\u0131s\u0131 ve veri merkezlerine kadar stratejik alanlarda bu zaman dikkate al\u0131n\u0131yor. Ayr\u0131ca bankalar ve borsalar i\u015flemleri milisaniye hassasiyetle yapt\u0131\u011f\u0131ndan bu veriler \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Uzay ve savunma sanayisindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar, par\u00e7ac\u0131k fizi\u011fi ve astronomi deneylerinde \u00f6l\u00e7\u00fcmler atomik saatlerle yap\u0131l\u0131yor. Elektrik \u015febekeleri ve senkron \u00e7al\u0131\u015fan sistemlerde de atomik zaman bilgisi \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRKSAT A\u015e Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Atalay, T\u00fcrkiye’nin “atomik zaman bilgisi”ni T\u00dcRKSAT uydular\u0131 ve altyap\u0131s\u0131 \u00fczerinden kesintisiz olarak sa\u011flayacak projede ilk faz\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131, sistemin bir y\u0131l i\u00e7inde kullan\u0131ma sunulmas\u0131n\u0131n planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Ankara Ahmet Hamdi Atalay, AA muhabirine, Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 himayesinde, Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu (BTK) b\u00fcnyesinde geli\u015ftirilen “Geo Uydu Tabanl\u0131 B\u00f6lgesel Konum ve Zaman<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":599,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_rtcl_gb_attr":"","footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-598","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":600,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/598\/revisions\/600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}