{"id":465,"date":"2026-04-22T13:12:24","date_gmt":"2026-04-22T13:12:24","guid":{"rendered":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/?p=465"},"modified":"2026-04-22T13:12:28","modified_gmt":"2026-04-22T13:12:28","slug":"ogrencilerin-yuzde-85i-guvenli-sifre-olusturamiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/?p=465","title":{"rendered":"\u00d6\u011frencilerin y\u00fczde 85’i g\u00fcvenli \u015fifre olu\u015fturam\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n

G\u00fcvenli Dijital D\u00fcnya Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve siber g\u00fcvenlik uzman\u0131 Ay\u00e7a Kurtulu\u015f, 1000 \u00f6\u011frenciyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin y\u00fczde 85’inden fazlas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli \u015fifre olu\u015fturamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Ankara<\/p>\n\n\n\n

Dernek taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilen “G\u00fcvenli Dijital D\u00fcnya Okul \u0130stasyonlar\u0131 Projesi” ile e\u011fitimde “deneyim temelli \u00f6\u011frenme” modeli merkeze al\u0131narak \u00f6\u011frencilerin dijital riskleri yaln\u0131zca teorik olarak de\u011fil, do\u011frudan deneyimleyerek \u00f6\u011frenmesi sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Projede uygulanan “oyunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6\u011frenme” y\u00f6ntemi sayesinde \u00f6\u011frenciler, sosyal m\u00fchendislik sald\u0131r\u0131lar\u0131, dijital doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve manip\u00fclasyon teknikleri gibi karma\u015f\u0131k risk senaryolar\u0131n\u0131 interaktif g\u00f6revler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla deneyimliyor. Bu model, bireyin karar verme s\u00fcre\u00e7lerini ger\u00e7ek zamanl\u0131 \u00f6l\u00e7me imkan\u0131 sunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Geli\u015ftirilen istasyonlarda kullan\u0131lan sim\u00fclasyon tabanl\u0131 e\u011fitim modeli, ger\u00e7ek hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek dijital tehditlerin kontroll\u00fc bir ortamda yeniden kurgulanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu sayede \u00f6\u011frenciler, riskli durumlara kar\u015f\u0131 do\u011fru refleksleri g\u00fcvenli bir \u00f6\u011frenme alan\u0131nda geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 buluyor.<\/p>\n\n\n\n

Dernek Ba\u015fkan\u0131 Kurtulu\u015f, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, dijital platformlardaki \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 riskleri teorik veriler yerine sahadan ald\u0131klar\u0131 davran\u0131\u015fsal sistemlerle \u00f6l\u00e7t\u00fcklerini belirtti.<\/p>\n\n\n\n

“G\u00fcvenli Dijital D\u00fcnya Okul \u0130stasyonlar\u0131 Projesi” ile davran\u0131\u015fsal refleksleri \u00f6l\u00e7t\u00fcklerini vurgulayan Kurtulu\u015f, bili\u015fsel fark\u0131ndal\u0131k ile davran\u0131\u015f refleksleri aras\u0131nda “bir u\u00e7urum” oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Foto\u011fraf : Didem Mente\/AA<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kurtulu\u015f, Ankara’da 8-13 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki 1000 \u00f6\u011frenci \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n

“1000 \u00f6\u011frenci i\u00e7erisinde biz \u00f6nce bir soru y\u00f6nelttik. ‘G\u00fcvenli \u015fifre belirlemeyi biliyor musunuz?’ dedik. \u00d6\u011frencilerden 168 tanesi ‘ben bu konuda biraz zay\u0131f olabilirim’ dedi. Kalanlar\u0131n hepsi g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifre belirleyebildi\u011fini s\u00f6yledi. Fakat bizim davran\u0131\u015fsal modelleme y\u00f6ntemiyle uygulam\u0131\u015f oldu\u011fumuz g\u00fcvenli dijital d\u00fcnya istasyonlar\u0131na girdiklerinde asl\u0131nda g\u00f6rd\u00fck ki 852 \u00f6\u011frenci tam olarak g\u00fcvenli \u015fifre belirleyemedi. Bu ne demek biliyor musunuz? \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z dijitalde savunmas\u0131zlar.”<\/p>\n\n\n\n

Karekod (quishing) sald\u0131r\u0131lar\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rman\u0131n verilerini de payla\u015fan Kurtulu\u015f, 1000 \u00f6\u011frenciden 927’sinin karekod ma\u011fduriyeti ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n\n\n\n

Kurtulu\u015f, \u00e7ocuklar\u0131n masum gibi g\u00f6r\u00fcnen karekodlar\u0131 taratt\u0131klar\u0131nda ciddi risklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayarak, “Ayn\u0131 zamanda 60 \u00e7ocu\u011fumuz phishing yani oltalamada hata yapt\u0131. Siber d\u00fcnyada bir hata b\u00fcy\u00fck, ciddi, titizlikle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken noktalara ula\u015f\u0131yor. Bu noktada \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck ma\u011fduriyetler ya\u015f\u0131yor ve kar\u015f\u0131 tarafa da ya\u015fat\u0131yor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

Ailelere “mikro ebeveynlik” tavsiyesi<\/h2>\n\n\n\n

\u00c7ocuklar\u0131n siber d\u00fcnyadaki yaln\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in ebeveynlere b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Kurtulu\u015f, genel tutumlardan vazge\u00e7ilerek “mikro ebeveynlik” y\u00f6ntemleri ve stratejilerinin kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n

Kurtulu\u015f, ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na sadece “g\u00fcvenli \u015fifre belirle” demek yerine birlikte bir c\u00fcmle olu\u015fturup bunu akronimlere ay\u0131rarak ve i\u00e7ine simgeler yerle\u015ftirerek \u015fifreleme y\u00f6ntemi geli\u015ftirmeleri gerekti\u011fini kaydederek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n\n\n\n

“Bug\u00fcn Anadolu Ajans\u0131 buraya geldi. \u0130sterseniz bu c\u00fcmlenin sesli harflerini alabilirsiniz ya da sessiz harflerinden olu\u015fturabilirsiniz. Bug\u00fcn buraya “Anadolu Ajans\u0131 geldi” c\u00fcmlesinin i\u00e7erisindeki Anadolu Ajans\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p di\u011fer kelimelerdeki sesli harfleri ya da sessiz harfleri alabilirsiniz. Ya da 2 3 2 y\u00f6ntemi gibi bir \u00f6r\u00fcnt\u00fc bulursunuz. Yani ikinci harf sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc harf, ikinci harf, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc harf gibi oradan bir \u015fifreleme y\u00f6ntemi \u00e7\u0131kar\u0131rs\u0131n\u0131z. \u0130\u00e7erisine de noktalama ve simgeleri yerle\u015ftirirsiniz. Bu \u015fekilde g\u00fcvenli bir metot olu\u015fturmu\u015f oluruz.”<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuklarla her hafta en az 10 dakika dijital senaryolar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 tavsiyesinde bulunan Kurtulu\u015f, “Ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bir aramaya maruz b\u0131rak\u0131n \u00e7ocu\u011funuzu. \u00c7ocuk a\u00e7\u0131yor mu a\u00e7m\u0131yor mu? Ya da sahte hesaplar\u0131 g\u00f6sterin, bu sahte mi ger\u00e7ek mi ay\u0131rt etmesini sa\u011flay\u0131n. Web siteleri \u00fczerinde hangisi ger\u00e7ek hangisi sahte bunlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131n. \u00c7ocuklar bir yabanc\u0131yla temas etmemesi gerekti\u011fini \u00fc\u00e7 katmanl\u0131 bir soruyla \u00f6\u011frenmeli: ‘Bu kim? Ailem bunu tan\u0131yor mu? Ben bu telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda bana zarar gelecek mi?'”<\/p>\n\n\n\n

Kurtulu\u015f, ebeveynlerin gerekirse \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7in farkl\u0131 hesaplar kullanabilece\u011fine i\u015faret ederek, “Tehdit kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ocuk nas\u0131l bir davran\u0131\u015f sergiliyor? Gelip aileyle mi payla\u015f\u0131yor yoksa i\u00e7ine mi kapan\u0131yor? L\u00fctfen bunlar\u0131 tespit etmek i\u00e7in gerekirse siz casus olun. Ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131yla beraber bu yolda y\u00fcr\u00fcmeleri gerekiyor. Aksi takdirde bu \u00e7ocuklar bu platformlarda do\u011fdular ve do\u011fmu\u015f olduklar\u0131 bu platformda yaln\u0131zlar. Bizler bu yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gidermek i\u00e7in mutlaka \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zla beraber olmal\u0131y\u0131z.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcvenli Dijital D\u00fcnya Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve siber g\u00fcvenlik uzman\u0131 Ay\u00e7a Kurtulu\u015f, 1000 \u00f6\u011frenciyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, \u00f6\u011frencilerin y\u00fczde 85’inden fazlas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli \u015fifre olu\u015fturamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlendi\u011fini s\u00f6yledi. Ankara Dernek taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilen “G\u00fcvenli Dijital D\u00fcnya Okul \u0130stasyonlar\u0131 Projesi” ile e\u011fitimde “deneyim temelli \u00f6\u011frenme” modeli merkeze al\u0131narak \u00f6\u011frencilerin dijital riskleri yaln\u0131zca teorik olarak de\u011fil, do\u011frudan deneyimleyerek \u00f6\u011frenmesi sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":466,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_rtcl_gb_attr":"","footnotes":""},"categories":[1,7],"tags":[],"class_list":["post-465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-http-turkiyemhaber-com-wp-content-uploads-2026-03-saray-59-haber-13-mart-pdf","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":467,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions\/467"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}