{"id":3105,"date":"2026-06-13T11:34:33","date_gmt":"2026-06-13T11:34:33","guid":{"rendered":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/?p=3105"},"modified":"2026-06-13T11:34:38","modified_gmt":"2026-06-13T11:34:38","slug":"xelikan-asireti-bir-goc-ve-kulturel-varlik-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/?p=3105","title":{"rendered":"Xelikan A\u015fireti: Bir G\u00f6\u00e7 ve K\u00fclt\u00fcrel Varl\u0131k Tarihi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xelikan A\u015fireti, k\u00f6kleri Orta Asya&#8217;ya kadar uzanan, tarihsel s\u00fcre\u00e7te b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar, iskan politikalar\u0131 ve zorunlu g\u00f6\u00e7lerle Anadolu\u2019nun farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6kl\u00fc bir topluluktur.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Tarihsel K\u00f6ken ve G\u00f6\u00e7 S\u00fcreci<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xelikanlar, Rev\u015fan A\u015firet Federasyonu\u2019na ba\u011fl\u0131 bir yap\u0131 olup, tarihsel derinlikleri \u0130ran\u2019\u0131n \u00f6nemli devletlerinden biri olan Samanilerle kurulan kan ba\u011f\u0131na kadar dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. A\u015firetin k\u00f6kenine dair anlat\u0131lar, Samaniler d\u00f6nemiyle birlikte Orta Asya&#8217;dan Anadolu\u2019ya gelen ilk T\u00fcrkmen topluluklar\u0131yla e\u015f zamanl\u0131 bir tarihsel s\u00fcrece i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u00fczy\u0131llar boyunca konar-g\u00f6\u00e7er bir ya\u015fam s\u00fcren a\u015firet, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun 18. ve 19. y\u00fczy\u0131llarda izledi\u011fi merkeziyet\u00e7i politikalar, mecburi iskan uygulamalar\u0131 ve ekonomik bask\u0131lar neticesinde geleneksel g\u00f6\u00e7 yollar\u0131ndan kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1848 y\u0131l\u0131 civar\u0131nda Ad\u0131yaman, Urfa ve Diyarbak\u0131r hatt\u0131ndan hareket eden Xelikan gruplar\u0131, Anadolu\u2019nun i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. \u00d6zellikle Ankara (Kulu) ve Konya (Cihanbeyli\/G\u00f6lyaz\u0131) b\u00f6lgesine yerle\u015fimleri, b\u00f6lgedeki verimli topraklar\u0131n ve sulak alanlar\u0131n ke\u015ffiyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. G\u00f6lyaz\u0131\u2019n\u0131n (Xelike) ke\u015ffi ise, kaybolan atlar\u0131n\u0131 arayan a\u015firet mensuplar\u0131n\u0131n, b\u00f6lgenin tar\u0131ma elveri\u015fli, otu bol ve sulak yap\u0131s\u0131n\u0131 fark etmesiyle bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Sosyok\u00fclt\u00fcrel ve Yap\u0131sal \u00d6zellikler<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xelikan A\u015fireti, Orta Anadolu\u2019da Cihanbeyli, Kulu ve \u00e7evre il\u00e7elerde yo\u011funla\u015fan yerle\u015fik bir d\u00fczen kurmu\u015ftur. A\u015firet yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde <strong>Tiremez, Hesina, Bermekliya, Kiqki, Dokiza, Ocakira, Ok\u00e7iya, Torina ve Kopara<\/strong> gibi k\u00f6kl\u00fc kabileler yer almakta; bu kabileler de kendi i\u00e7lerinde mahalle ve yayla bazl\u0131 kollara ayr\u0131larak toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 diri tutmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde antik kal\u0131nt\u0131lar, tarihi s\u0131\u011f\u0131naklar ve eski sulama sistemleri (Tersakan b\u00f6lgesi gibi) \u00fczerinde kurduklar\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131, a\u015firetin kadim topraklardaki k\u00fclt\u00fcrel devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Konumu<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaman i\u00e7erisinde tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n \u00e7orakla\u015fmas\u0131 ve sosyo-ekonomik \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesi, a\u015firet mensuplar\u0131n\u0131n Konya ba\u015fta olmak \u00fczere Ankara, \u0130stanbul, \u0130zmir, Adana gibi b\u00fcy\u00fck\u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye genelinde yayg\u0131n bir yerle\u015fime sahip olan Xelikan A\u015fireti&#8217;nin toplam n\u00fcfusu <strong>iki bu\u00e7uk milyon<\/strong> civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u015firetin toplumsal haf\u0131zas\u0131 ve hiyerar\u015fik gelene\u011fi, reislik kurumu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla korunmaya devam etmektedir. Malatya b\u00f6lgesindeki a\u015firet reisli\u011fini <strong>Osmani Elikan<\/strong> ile ba\u015flayan, ard\u0131ndan o\u011flu <strong>Halili Elikan (Halil Erin)<\/strong> ile devam eden ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde <strong>Aslani Elikan (Alp Aslan Erin)<\/strong> \u00f6nderli\u011finde s\u00fcren bu gelenek, a\u015firetin tarihi misyonunu ve toplumsal birli\u011fini temsil eden en \u00f6nemli unsurdur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zetle Xelikanlar; Orta Asya\u2019dan gelen k\u00f6klerini, Mezopotamya\u2019n\u0131n derinli\u011fi ve Orta Anadolu\u2019nun zorlu ya\u015fam m\u00fccadelesiyle harmanlam\u0131\u015f; asimilasyon etkilerine ra\u011fmen kimli\u011fini korumay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye&#8217;nin toplumsal moza\u011finin en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan biri haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xelikan A\u015fireti, k\u00f6kleri Orta Asya&#8217;ya kadar uzanan, tarihsel s\u00fcre\u00e7te b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar, iskan politikalar\u0131 ve zorunlu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3106,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_rtcl_gb_attr":"","footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-3105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel-ve-analiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3107,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3105\/revisions\/3107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkiyemhaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}